Opportunisme is niet altijd negatief
'Opportunisme' (Latijn 'opportunus': gemakkelijk, gunstig) is het gedrag waarbij iemand zonder principes handelt. Het woord heeft veelal een negatieve connotatie. Iemand die van opportunisme wordt beticht, is iemand die zich aan alle situaties aanpast om er zo voor zichzelf het meeste voordeel uit te halen (Wikipedia).
Een opportunist is al gauw iemand die misbruik maakt van een situatie ten gunste van zichzelf. Er hangt ook een zweem van korte termijn denken om een opportunist heen. Maar is dat echt zo? Is opportunisme zo negatief? Laten we er eens met een zonnige blik naar kijken. Een andere definitie zegt: ‘Houding of gedrag waarbij je doet wat snel het meeste voordeel heeft’. Gevonden op http://www.woorden.org/woord/opportunisme
Natuurlijk, de bankencrisis is een gevolg van precies dit soort opportunisme. Maar een goede ondernemer wordt geacht in staat te zijn om (ver) vooruit te kunnen kijken en ook op langere termijn voordeel te willen halen. Strategie alleen is daarbij niet voldoende, ook de korte en middellange termijn zijn van belang. We leven in een maatschappij waarin de ontwikkelingen razendsnel gaan. Ondernemers moeten daarop inspelen, anders missen ze de boot. Nog even en een horecaondernemer met een dorpscafé, die niet twittert, behoort tot de dinosaurussen uit het vak!
Leiden die snelle ontwikkelingen soms tot opportunisme? Ja. Is dat erg? Nee. Een ondernemer die op een creatieve manier inspeelt op een trend of rage, zonder daarbij de langere termijn in gedachten te houden, kan je een opportunist noemen. Soms echter rechtvaardigt het (korte termijn) doel de middelen.
Een leuk voorbeeld uit het verleden is restaurant ‘Tot 2007’ in Amersfoort. Een oude autoshowroom was tijdelijk beschikbaar tot (je raadt het al) 2007. Een plaatselijke restaurateur zag hierin een kans en maakte van de nood een deugd door het restaurant ‘Tot 2007’ te noemen. Opportunisme pur sang.
Kan dergelijk opportunisme in deze tijd ook tot vernieuwing en verbetering van het toeristisch-recreatieve product leiden? Vorig jaar bleven 500.000 Nederlanders voor vakantie in eigen land. Een kans die door de crisis ontstond. Jos Vranken van het NBTC betoogde laatst op het minisymposium ‘Nederland Revisited’ dat dat incident van 2009 in 2010 tot een trend zou kunnen worden omgebouwd. De uitdaging voor ondernemers is het om met creatief opportunisme gebruik te maken van de crisis.
Ik hoop dat er veel opportunisten zijn die dat mede mogelijk gaan maken!
Janneke Kuysters